Zestaw kart do lekcji 1: Ziby i Zoby
Do lekcji 1 GR4AI „Jak AI się uczy” · grupy po 4–5 osób · 22 z 45 minut
Przed lekcją (drukowanie: 10 minut, cięcie: ok. 30)
- Strony 2–5 wydrukować raz na grupę (na stronie 5 są puste karty do rundy 3) (dla 24 dzieci: 6 zestawów). Stronę 6 (bilety wyjścia) wydrukować raz na każde 8 dzieci. Strony 1 i 7 są dla nauczyciela. Każda grupa dostaje ołówek.
- Wyciąć karty. Talię A (12 kart), talię B (12 kart) i 6 kart testowych włożyć do trzech osobnych kopert lub spiąć spinaczami. Oznaczyć je literami A, B, T.
- Brak drukarki? Wystarczy narysować na tablicy 6 Zibów i 6 Zobów i przeprowadzić rundy 1 i 2 z całą klasą.
Przebieg zajęć
| Czas | Co robimy |
|---|---|
| 2 min | Powiedzieć: „Ziby i Zoby to wymyślone zwierzęta. Każda grupa dostanie karty. Na każdej karcie jest napisane, co to za zwierzę. Odkryjcie, po czym poznać Ziba, a po czym Zoba. Nie zdradzę wam zasady.” Rozdać karty ról i kopertę A. |
| 5 min | Runda 1. Grupy przez 2 minuty oglądają talię A i wspólnie ustalają, jak odróżnić Ziby od Zobów. Potem Tester pokazuje karty testowe od 1 do 6, po jednej. Zespół modelu mówi: Zib albo Zob. Sekretarz zaznacza wynik na karcie wyników. Sprawdzić z kluczem poniżej. |
| 5 min | Runda 2. Zamienić kopertę A na kopertę B. Te same karty testowe, te same kroki. Znów zapisać wynik. |
| 6 min | Runda 3: poprawka. Zapytać: „AI kilka razy się pomyliła. Jakie nowe karty by temu zapobiegły?” Każda grupa rysuje 4 nowe karty na pustych kartach (strona 5), dokłada je do talii B i jeszcze raz przechodzi przez sześć kart testowych. Wynik wpisać w trzecim wierszu. |
| 4 min | Porównanie. Która runda wypadła najlepiej? Co zmieniły nowe karty? Zapytać: „Czym różniły się talie kart treningowych?” |
Klucz odpowiedzi
Zasada: Ziby mają spiczaste uszy. Zoby mają okrągłe uszy. Kropki i ogony są tu celowo, żeby odwrócić uwagę.
| Karta testowa | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Poprawna odpowiedź | Zib | Zob | Zib | Zob | Zib | Zob |
| Podchwytliwa? | tak | tak | tak | |||
| Gdy grupa kieruje się kropkami | Zib | Zob | Zob | Zib | Zob | Zob |
Talia A jest uczciwa: kropki i ogony występują u obu gatunków, więc tylko uszy są pewną wskazówką. Talia B jest jednostronna: każdy Zib ma kropki, a żaden Zob ich nie ma, więc kropki też wyglądają na wskazówkę. Grupa, która kieruje się kropkami, ma 3 z 6 w rundzie 2 (błędne są karty 3, 4 i 5).
Runda 3: dobre nowe karty to Zob z kropkami i Zib bez kropek. Więcej Zibów z kropkami nie pomoże. Karty testowe są te same, więc wyniki mogą wzrosnąć, bo dzieci je pamiętają. Liczy się to, jakim wzorcem kierują się teraz.
Talia A: uczciwe karty treningowe (12)
Wyciąć wzdłuż linii przerywanych. Trzymać w kopercie A.
✂ Wyciąć wzdłuż linii przerywanych
Talia B: jednostronne karty treningowe (12)
Wyciąć wzdłuż linii przerywanych. Trzymać w kopercie B.
✂ Wyciąć wzdłuż linii przerywanych
Karty testowe (6) i karta wyników
Te karty nie mają etykiet. Trzymać w kopercie T. Tester pokazuje po jednej karcie.
Karta wyników
| Karta testowa | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | Wynik |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Runda 1 (talia A) | __ / 6 | ||||||
| Runda 2 (talia B) | __ / 6 | ||||||
| Runda 3 (talia B + nowe karty) | __ / 6 |
Postaw ptaszka w kratce, jeśli grupa odpowiedziała dobrze.
Role i początki zdań
Tester
Pokazuje karty testowe po jednej. Nie zdradza odpowiedzi.
Zespół modelu (2 lub 3 osoby)
Ogląda karty treningowe, ustala wzorzec, mówi: Zib albo Zob.
Sekretarz
Zaznacza wyniki na karcie wyników. Na koniec głośno podaje wynik.
Strażnik czasu
Pilnuje zegara. Mówi grupie, kiedy miną 2 minuty.
Jak zacząć rozmowę
- Myślę, że AI pomyliła się, bo …
- Zgadzam się z …, bo …
- Widzę to inaczej, bo …
- Żeby było uczciwie, dodajmy …
Puste karty do rundy 3 (6)
Narysuj na każdej Ziba albo Zoba. Pod spodem napisz nazwę.
Bilety wyjścia (8 na stronie)
Wyciąć. Każde dziecko wybiera sposób odpowiedzi: rysuje, zaznacza minkę albo pisze.
Strona dla nauczyciela: co mówić i na co uważać
- Najważniejsze zdanie: „AI to program komputerowy. Niczego nie rozumie. Znajduje wzorce w przykładach, które dają jej ludzie.”
- Po rundzie 2: „AI nie była niegrzeczna. Znalazła wzorzec w przykładach, które jej daliśmy, tylko nie ten, o który nam chodziło.”
- Niektóre grupy w rundzie 2 nadal będą patrzeć na uszy i zdobędą 6 z 6. To w porządku. Zapytać: „Skąd możecie mieć pewność, że chodziło o uszy, a nie o kropki?”
- Jeśli grupa znajdzie zasadę w 10 sekund: poprosić, żeby udowodniła ją na trzech kartach. Jeśli nikt jej nie znajdzie: zapytać, co mają wspólnego wszystkie Ziby.
- Jeśli dziecko wykrzyczy zasadę całej klasie: podziękować i poprosić grupę, żeby sprawdziła ją na kartach.
- Na co uważać: „AI chciała…”, „AI wie…”. Łagodnie poprawić: „Program znalazł…”. I jeszcze „więcej kart zawsze pomoże”: tylko jeśli są różnorodne.
- Jeśli dziecko zapyta „Czy to żyje?”: „Nie. To program. Ludzie go budują i wybierają przykłady.”
Arkusz obserwacji (dla nauczyciela)
| Potrafię … | Jeszcze nie | Prawie | Tak |
|---|---|---|---|
| powiedzieć, co to jest etykieta | |||
| wyjaśnić, dlaczego talia B dała więcej błędnych odpowiedzi | |||
| powiedzieć, kto wybiera przykłady, z których uczy się AI |
Pierwsza wersja zestawu od GR4AI, bezpłatnego projektu non-profit. Nie był jeszcze wypróbowany w klasie. Prosimy o informację, co się sprawdziło, a co nie: gr4ai.org, O projekcie, Kontakt.